काठमाडौँ, १८ भदौ । भगवान् श्रीकृष्णको जन्मोत्सव मनाइने ‘जन्माष्टमी’ पर्व नजिकिँदै गर्दा घर-घरमा तयारी सुरु भइसक्छ। यस अवसरमा साना बालबालिकालाई ‘बालकृष्ण’ वा ‘कान्हा’को रूपमा सजाउने चलन निकै लोकप्रिय छ।

विद्यालयमा हुने कार्यक्रमका लागि होस् वा घरमै फोटोसुट गराउनका लागि, केही सामान्य सामग्रीहरूको प्रयोग गरेर तपाईं सजिलै बालबालिकालाई यो रूप दिन सक्नुहुन्छ। आफ्ना नानीबाबुहरूलाई स्कुलमा कृष्ण बनाएर पठाउनुअघि यी कुरामा ध्यान दिनुभयो भने उनीहरूलाई सक्कली कृष्णको जस्तै रूप दिन सकिन्छ। त्यसका लागि केही उपायहरू यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।

यसका लागि तपाईंले धेरै सामानहरू किन्नु पर्दैन। पहेँलो धोती, मुकुट, मयूरको प्वाँख, बाँसुरी र माटोको सानो भाँडो जस्ता सामान्य सामग्रीहरूको प्रयोग गरेर बच्चालाई ‘कान्हा’ वा ‘बालगोपाल’को रूप दिन सकिन्छ।

१. परम्परागत पहिरन र मुकुटः

बच्चालाई पहेँलो धोती (वा पहेँलो किनारा भएको धोती) लगाइदिनुहोस् र उनीहरूको टाउकोमा मयूरको प्वाँख जडित कृष्णको सानो मुकुट राखिदिनुहोस्। सानो हार र बाँसुरी थप्दा उनीहरूको रूप अझ आकर्षक र ‘बालगोपाल’को झल्को दिने खालको देखिनेछ। यदि बच्चालाई धोती लगाउन असहज महसुस हुन्छ भने, पहेँलो कुर्तासँग धोती वा पाइजामाको संयोजन गरेर पनि ‘कान्हा’को रूप तयार पार्न सकिन्छ।

२. ‘माख्ननचोर’ बालकृष्ण रूपः

जन्माष्टमीको अवसरमा बालबालिकालाई ‘मख्खन-प्रेमी’ बालकृष्णको रूपमा सजाउँदा उनीहरू निकै प्यारा देखिन्छन्। तपाईं आफ्नो बच्चालाई धोती पहिर्‍याउन सक्नुहुन्छ र छेउमा एउटा सानो माटोको भाँडो (मट्का) राखेर त्यसमा अलिकति मख्खन (दही) भर्न सक्नुहुन्छ; यदि मख्खन उपलब्ध छैन भने, सजावटका लागि कपासको प्रयोग गर्न सकिन्छ। अर्को तरिकामा, तपाईं बच्चाको हातमा त्यो भाँडो राखिदिन सक्नुहुन्छ, जसले दही चोर्दै गरेका ‘बालकृष्ण’को झल्को दिन्छ। शिरमा मुकुट र मयूरको प्वाँख थपिदिँदा उनीहरूको यो रूप अझ आकर्षक देखिनेछ।

३. बाँसुरी र मयूरको प्वाँखबाँसुरी र मयूरको प्वाँखः

भगवान् श्रीकृष्णको स्वरूपका सबैभन्दा विशिष्ट विशेषताहरू हुन्। बच्चालाई पहेँलो, नीलो वा क्रिम रङको पहिरन लगाइदिनुहोस्, उनीहरूको हातमा सानो बाँसुरी राखिदिनुहोस् र टाउकोमा मयूरको प्वाँख सिँगार्नुहोस्। यदि तपाईं अझ सरल रूप चाहनुहुन्छ भने, बच्चालाई कुर्ता-पाइजामा लगाइदिन सक्नुहुन्छ र साथमा सानो मुकुट तथा बाँसुरी प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।

४. राधा-कृष्णको जोडीः

यदि तपाईंको घरमा दुई जना बालबालिका छन् भने, उनीहरूलाई राधा र कृष्णको दिव्य जोडीको रूपमा सजाउन सक्नुहुन्छ। श्रीकृष्णको भूमिका निर्वाह गर्ने बच्चालाई पहेँलो धोती, मुकुट, मयूरको प्वाँख र बाँसुरीले सजाउनुहोस्; साथै अर्को बच्चालाई लेहेंगा-चोली, चुरा र निधारमा सानो बिन्दी लगाएर राधा रानीको रूपमा तयार पार्नुहोस्। उनीहरूको पहिरनमा मिल्दोजुल्दो रङहरूको प्रयोग गर्नाले उनीहरूको रूप अझ आकर्षक देखिन सक्छ।

५. साधारण तथा सहज सजावटः

यदि बच्चालाई गह्रौँ लुगा वा धेरै सजावटका सामग्रीहरू मन पर्दैन भने, सरल पहिरन नै सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ। उनीहरूलाई पहेँलो धोती वा परम्परागत शैलीको कुर्ता लगाइदिनुहोस् र सानो हार, मुकुट तथा मयूरको प्वाँख जस्ता सामग्रीले सजाउनुहोस्। यसको विकल्पमा, जन्माष्टमीका लागि बच्चालाई भगवान् कृष्णको चित्र वा आकृति छापिएको कुर्ता वा अन्य कुनै परम्परागत पहिरन पनि लगाइदिन सकिन्छ।