शिक्षा, भाषा, अनुशासन र संस्कृतिले नेपाली युवालाई तान्दै गरेको जापान

केही वर्षअघिसम्म विदेशमा उच्च शिक्षा अध्ययन गर्ने नेपाली विद्यार्थीको चर्चा हुँदा अस्ट्रेलिया, क्यानडा, अमेरिका वा बेलायतजस्ता देशहरू प्रमुख गन्तव्यका रूपमा आउने गर्थे। तर पछिल्ला वर्षहरूमा यो प्रवृत्तिमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखिएको छ। जापान नेपाली विद्यार्थीका लागि अध्ययन, सीप विकास र भविष्यको करियर निर्माणको महत्वपूर्ण गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।

नेपाल सरकारको शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गतको NOC सम्बन्धी उपलब्ध तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०२३/२४ मा विदेश अध्ययनका लागि ११२,५९३ वटा No Objection Certificates जारी भएका थिए। तीमध्ये ३४,७३१ वटा जापानका लागि जारी भएको Global Peace International Education Academy को प्रकाशित अध्ययनमा उल्लेख छ। यसले उक्त अवधिमा जापानप्रतिको नेपाली विद्यार्थीको उच्च आकर्षणलाई स्पष्ट रूपमा देखाउँछ।

तर प्रश्न उठ्छ – आखिर जापानमा त्यस्तो के छ, जसले नेपाली युवालाई यति धेरै आकर्षित गरिरहेको छ ?

भाषा सिकेर देश बुझ्ने अवसर

जापान रोज्ने धेरै नेपाली विद्यार्थीको यात्रा जापानी भाषाबाट सुरु हुन्छ। भाषा उनीहरूका लागि केवल विदेश जान आवश्यक पर्ने एउटा योग्यता मात्र होइन; जापानी समाज बुझ्ने पहिलो माध्यम पनि बन्दै गएको छ।

जापानी भाषा सिक्दै गर्दा विद्यार्थीहरूले शब्द र व्याकरण मात्र सिक्दैनन्। उनीहरूले अभिवादन गर्ने तरिका, अरूलाई सम्मान गर्ने शैली, समयको मूल्य, सार्वजनिक व्यवहार र सामाजिक जिम्मेवारीका बारेमा पनि सिक्ने अवसर पाउँछन्।

Global Peace International Education Academy का CEO प्रदीप सिलवालका अनुसार जापान जान चाहने विद्यार्थीले भाषालाई केवल भिसा प्रक्रियाको एउटा चरणका रूपमा होइन, जापानमा सफल जीवनको आधारका रूपमा लिन आवश्यक छ।

जापानको अनुशासन-विद्यार्थीका लागि ठूलो पाठ

जापानको परिचय केवल प्रविधि र आर्थिक विकासमा सीमित छैन। समयपालन, नियमको सम्मान, सफाइ, सार्वजनिक अनुशासन र जिम्मेवारी जापानी समाजका उल्लेखनीय विशेषता हुन्।

समयमा कक्षा पुग्ने, सार्वजनिक यातायातमा अरूलाई असहज नबनाउने, सार्वजनिक स्थान सफा राख्ने, आफ्नो जिम्मेवारी आफैं पूरा गर्ने जस्ता सामान्य देखिने व्यवहारले विद्यार्थीको व्यक्तिगत विकासमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ।

नेपालबाट जापान पुगेका विद्यार्थीका लागि यी कुरा सुरुमा नयाँ लाग्न सक्छन्। तर समयसँगै यही अभ्यासले आत्मनिर्भरता र व्यावसायिक संस्कार विकास गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ।

Hospitality अर्थात् ‘Omotenashi’ बाट सिक्नुपर्ने कुरा

जापानी संस्कृतिको अर्को आकर्षक पक्ष हो—अतिथिप्रति सम्मान र सेवाभाव। जापानमा प्रचलित ‘Omotenashi’ को अवधारणाले पाहुना वा सेवाग्राहीको आवश्यकता बुझेर सम्मानपूर्वक सेवा गर्ने संस्कारलाई जोड दिन्छ।

विद्यार्थीका लागि यो पनि एउटा सिकाइ हो। राम्रो व्यवहार, विनम्र संवाद, अरूको समय र आवश्यकताको सम्मान तथा जिम्मेवारीपूर्वक काम गर्ने संस्कार भविष्यको करियरमा उपयोगी हुन सक्छ।

पढाइसँगै व्यवहारिक जीवन

जापानमा विद्यार्थीका लागि भाषा विद्यालयदेखि व्यावसायिक कलेज तथा विश्वविद्यालयसम्म विभिन्न शैक्षिक मार्ग उपलब्ध छन्। Global Peace को अध्ययनले पनि जापान जाने नेपाली विद्यार्थीमध्ये ठूलो संख्या प्रारम्भमा जापानी भाषा अध्ययनतर्फ जाने र त्यसपछि प्राविधिक, व्यावसायिक वा उच्च शिक्षातर्फ अघि बढ्ने प्रवृत्ति देखाएको छ।

यसकारण जापानको यात्रा धेरै विद्यार्थीका लागि ‘भाषा सिक्ने’ बाट सुरु भएर ‘सीप सिक्ने’ र अन्ततः ‘करियर बनाउने’ यात्रामा परिणत हुन सक्छ।

जापान रोज्नु भनेको केवल विदेश जानु होइन

Global Peace International Education Academy का CEO प्रदीप सिलवालको विचारमा जापानलाई केवल विदेशमा पढ्ने गन्तव्यका रूपमा बुझ्नु पर्याप्त हुँदैन। उनका अनुसार जापानमा विद्यार्थीले शिक्षा र रोजगारीको सम्भावनासँगै जीवनशैली, अनुशासन, संस्कार, भाषा र जिम्मेवारीका धेरै पक्ष सिक्ने अवसर पाउँछन्।

आज नेपाली विद्यार्थी जापानतर्फ आकर्षित हुनुको कारण यही बहुआयामिक अनुभव पनि हो।

जापानले विद्यार्थीलाई केवल कक्षाकोठामा ज्ञान दिने होइन, दैनिक जीवनबाट पनि धेरै कुरा सिकाउने वातावरण दिन्छ। समयको मूल्यदेखि कामप्रतिको सम्मानसम्म, भाषादेखि संस्कृतिसम्म र प्रविधिदेखि सामाजिक व्यवहारसम्म—जापान नेपाली युवाका लागि एउटा फरक किसिमको ‘जीवन विद्यालय’ बन्दै गएको देखिन्छ।

त्यसैले जापानप्रतिको नेपाली विद्यार्थीको बढ्दो आकर्षणलाई केवल विदेश जाने लहरका रूपमा हेर्नुभन्दा शिक्षा, सीप, संस्कृति र भविष्य निर्माणसँग जोडिएको बदलिँदो विद्यार्थी रोजाइका रूपमा बुझ्नु आवश्यक छ।